Fíricí Gasta

Seo a leanas roinnt fíricí a bhaineann le hÚdarás na Gaeltachta.

Ceantair Ghaeltachta na hÉireann

Clúdaíonn an Ghaeltacht codanna leathana de chontaetha Dhún na nGall, Mhaigh Eo, Ghaillimh agus Chiarraí – iad uile ar an gcósta thiar – chomh maith le codanna de chontaetha Chorcaí, na Mí agus Phort Láirge.

Céard is brí le Gaeltacht?

Úsáidtear an téarma ‘Gaeltacht’ chun na ceantair sin in Éirinn ina bhfuil an Ghaeilge mar theanga an phobail, a chur in iúl.

Daonra na Gaeltachta

Is é daonra iomlán na Gaeltachta ná 99,617 (Daonáireamh 2016). Seo a leanas briseadh síos dhaonra na Gaeltachta de réir ceantar (Daonáireamh 2016).

Dún na nGall 23,346
Maigh Eo 9,340
Gaillimh 50,570
Ciarraí 8,756
Corcaigh 3,932
Port Láirge 1,816
An Mhí 1,857
Iomlán 99,617

Foinse: An Phríomhoifig Staidreamh 2016.

Údarás na Gaeltachta

Is é Údarás na Gaeltachta an t-údarás forbartha réigiúnach atá maoinithe ag an Rialtas chun forbairt teanga, chultúir, shóisialta, fhisiciúil agus eacnamaíoch na Gaeltachta a chur chun cinn. Tá sé mar mhóraidhm aige an Ghaeilge a chothú mar theanga phobail an réigiúin. Bunaíodh an tÚdarás i 1980 faoin Acht um Údarás na Gaeltachta, 1979, agus feidhmíonn sé faoi Acht na Gaeltachta 2012 freisin anois, agus ag tógáil ar obair a réamhtheachtaí Gaeltarra Éireann (1958-1979).

Bord Údarás na Gaeltachta

Tá 12 comhalta ar bhord an Údaráis. De réir an Achta um Údarás na Gaeltachta, 1979, arna leasú le hAcht na Gaeltachta 2012, ceapann an tAire Stáit sa Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta na comhaltaí boird ar feadh tréimhse nach faide ná cúig bliana, cúigear díobh ar ainmniúcháin ó chomhairlí contae as contaetha ina bhfuil Gaeltacht lonnaithe.

Príomhfheidhmeannach

Is é Micheál Ó hÉanaigh an Príomhfheidhmeannach atá ar Údarás na Gaeltachta faoi láthair.

Líon daoine fostaithe i gcliant-tionscadail de chuid an Údaráis (deireadh 2018)

Ag deireadh 2018, bhí 7,625 duine fosaithe go lánaimseartha.

Briseadh síos ar fhostaíocht lánaimseartha de réir an cheantair Ghaeltachta (deireadh 2018)

Dún na nGall 2,278
Maigh Eo 657
Gaillimh 2,978
Ciarraí689
Corcaigh 699
Port Láirge 146
An Mhí 178
Iomlán7,625

Fostaíocht de réir earnála (deireadh 2018)

Acmhainní Nádúrtha 634
Bia 1,361
Déantúsaíocht Eile 1,876
Éadach/Teicstíl 334
Innealtóireacht725
Seirbhísí 2,695
Iomlán7,625